Kronika Związkowa

7 marca 2001

Nr 16 ₍₂₉₆₎/2001

PREZYDIUM OPZZ O MOTORYZACJI
ODWOŁAĆ JANUSZA STEINHOFFA i JAROSŁAWA BAUCA!

W dniu 6 marca 2001 r. w Centrum Konferencyjnym Daewoo-FSO w Warszawie obradowało Prezydium OPZZ z udziałem związkowców z zakładów motoryzacyjnych w Polsce. Obradom przysłuchiwało się kilkuset związkowców z Daewoo-FSO, a także przewodniczący zakładowych organizacji związkowych m.in. z Daewoo FSO-Motor, Fiata Auto Poland S.A. z Bielska-Białej i z Tych, Wytwórni Silników Wysokoprężnych Andoria S.A. w Andrychowie, Autosanu S.A. z Sanoka, Stara S.A. ze Starachowic, Zakładów Elektroniki Motoryzacyjnej z Ełku, Eaton Truck Components S.A. z Tczewa, Zakładu Montażu Samochodów w Nysie.
W dyskusji mówiono min. o tym, że w 2000 roku sprzedaż samochodów spadła o 38,5% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Najwięcej stacił koncern Daewoo - 40%, Opel - 33%, Fiat - 28%. W tym roku Daewoo za styczeń odnotował 19% spadek sprzedaży, za luty 28%. Wszyscy zgodnie stwierdzili, że za kryzys w branży motoryzacyjnej odpowiada rząd Jerzego Buzka. Główne przyczyny to wzrost podatku akcyzowego, stopniowe obniżanie cła dla importu samochodów sprowadzanych z UE, brak jasnych przepisów przy sprowadzaniu aut starych i rozbitych, wysokie stopy kredytowe, wzrost inflacji, wzrost cen paliw, ubezpieczeń, malejące tempo wzrostu gospodarczego, ubożenie społeczeństwa i zwiększenie się bezrobocia. Te przyczyny zaskutkowały wzrostem improtu tanich używanych samochodów o 84% w roku 2000 w porównaniu do 1999 r. Wzrosł również import samochodów nowych, np. Fiat zmniejsza produkcję w kraju, ale straty nadrabia zwiększonym importem. Brakuje natomiast polityki proeksportowej, która pobudzałaby eksport samochodów na rynki wschodnie.
Koncerny samochodowe ratując się przed stratami zapowiedziały zwolnienia pracowników. Większość zakładów motoryzacyjnych, w których mają odbyć się zwolnienia, znajduje się w miastach o i tak wysokim bezrobociu. W Sanoku, Nysie, Ełku, są one jedynymi dużymi zakładami pracy dającymi jeszcze zatrudnienie. Zwolnienia w przemyśle motoryzacyjnym pociągną za sobą spadek zatrudnienia u kooperantów, w handlu, dystrybucji i w wielu innych branżach. A trzeba pamiętać, że jedno miejsce w przemyśle motoryzacyjnym daje 5-10 stanowisk pracy w dziedzinach gospodarki działających na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego. Łatwo więc można policzyć jaka będzie rzeczywista skala zwolnień.
W trakcie konferencji prasowej przewodniczący OPZZ Maciej Manicki zapowiedział, że władze OPZZ zwrócą się do Klubu Parlamentarnego Sojuszu Lewicy Demokratycznej o rozpoczęcie procedur mających na celu wyrażenie przez Sejm wotum nieufności wobec ministra gospodarki Janusza Steinhoffa i ministra finansów Jarosława Bauca, których działania, a także brak działań, doprowadziły do pogłębienia się kryzysu w Polskiej motoryzacji.
- OPZZ nie planuje manifestacji na terenie Warszawy. Nie wykluczamy jednak "zdublowania" placówek kontroli celnej, aby na teren Polski nie wpuścić używanych samochodów i odzieży. Mam nadzieję, że na kolejnej konferencji prasowej nie spotkamy się na granicy - zakończył spotkanie z dziennikarzami Maciej Manicki.
Prezydium przyjęło uchwałę i stanowisko w sprawie problemów przemysłu motoryzacyjnego, które prezentujemy poniżej.

Uchwała Prezydium OPZZ
w sprawie narastających problemów przemysłu motoryzacyjnego w Polsce

Prezydium OPZZ stwierdza, że wnioski i postulaty środowiska przemysłu motoryzacyjnego, zawarte w stanowiskach organizacji związkowych, nie są realizowane przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i jego zaplecze polityczne.
Przedłużające się prace nad opracowaniem długofalowej polityki rozwoju przemysłu motoryzacyjnego, brak konkretnych, systemowych rozwiązań podatkowych, finansowych oraz celnych, razem z opieszałością i indolencją urzędników państwowych odpowiedzialnych za przygotowanie i wdrożenie odpowiedniego pakietu regulacji prawnych, potęgują zapaść na rynku motoryzacyjnym oraz systematyczny spadek dynamiki sprzedaży nowych samochodów wyprodukowanych w Polsce (w roku 2000 sprzedano ich o ponad 184 tys. sztuk mniej niż w roku 1999 tj. o 38,5%), a w konsekwencji wzrost bezrobocia.
Prezydium OPZZ jest oburzone sytuacją, w której członkowie Rady Ministrów nie wykonują powierzonych im zadań oraz nie podejmują czynności do których zostali zobowiązani przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów.
Skutkiem tych zaniedbań są zapowiedziane przez największych polskich producentów samochodów grupowe zwolnienia pracowników.
Dlatego też Prezydium OPZZ żąda od prezesa Rady Ministrów podjęcia natychmiastowej interwencji zapobiegającej kryzysowi w branży motoryzacyjnej m. in. poprzez wprowadzenie zakazu importu samochodów używanych, z wyłączeniem tzw. mienia przesiedleńczego.
Prezydium OPZZ uważa działania wiceprezesa Rady Ministrów, ministra gospodarki oraz ministra finansów za szkodliwe dla polskiej gospodarki i rynku pracy i zwraca się do Klubu Parlamentarnego SLD z wnioskiem o wszczęcie odpowiednich procedur mających na celu wyrażenie przez Sejm RP wotum nieufności wymienionym ministrom Rządu Jerzego Buzka.
Prezydium OPZZ

Stanowisko Prezydium OPZZ
wobec nierozwiązania najważniejszych problemów polskiego przemysłu motoryzacyjnego

Prezydium OPZZ po ponownym zapoznaniu się z opiniami i materiałami przedstawionymi przez związki zawodowe działające w zakładach przemysłu motoryzacyjnego stwierdza, że wnioski i postulaty tego środowiska, zawarte w Stanowisku Prezydium OPZZ z dnia 7 listopada 2000 r. nie są realizowane przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i jego zaplecze polityczne.
Tym samym Prezydium OPZZ podtrzymuje wyrażoną w roku ubiegłym krytyczną ocenę działań wiceprezesa Rady Ministrów, ministra gospodarki oraz ministra finansów.
Stale malejąca dynamika sprzedaży aut w Polsce oraz wzrost indywidualnego importu samochodów osobowych i użytkowych stanowią wystarczającą legitymację do ponownego zabrania głosu w tej sprawie przez związkowców z Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.
Prezydium OPZZ uważa, że zignorowanie przez Rząd zgłoszonych przez związki zawodowe postulatów i propozycji działań zmusiło pracodawców do przygotowania planów zmniejszenia zatrudnienia w poszczególnych zakładach pracy. Wynikające z zapowiadanych rozwiązań masowe zwolnienia pracowników w zakładach motoryzacyjnych wpłyną w najbliższych tygodniach na wzrost i tak niepokojąco wysokiej stopy bezrobocia w kraju.
Zdaniem Prezydium OPZZ, decyzje ministra finansów o dwukrotnej, w roku ubiegłym, podwyżce podatku akcyzowego, wprowadzone bez dokładnego rozpoznania korzyści i zagrożeń płynących dla budżetu państwa i całego przemysłu motoryzacyjnego, spowodowały wzrost cen i tym samym zmniejszenie popytu wewnętrznego na nowe samochody. Zjawisko to spotęgowały dodatkowo: rosnąca inflacja, wzrost stóp procentowych, obniżenie siły nabywczej średniego wynagrodzenia, wzrost cen paliw, połączony z rosnącymi kosztami opłat rejestracyjnych i ubezpieczeniowych.
Przyjmując założenie, że głównym celem wprowadzonych przez resort finansów podwyżek był wzrost dochodów budżetowych państwa, Prezydium OPZZ stwierdza, że cel ten nie został osiągnięty. Skutkiem błędnie podjętych decyzji było nie tylko zmniejszenie wpływów budżetowych z tytułu podatku VAT, ale i pogorszenie kondycji finansowej polskich producentów samochodów i współpracujących z nimi kooperantów. Jednocześnie Rząd RP prowadzi politykę promującą import samochodów używanych z Europy Zachodniej, często powypadkowych, nie spełniających norm technicznych i ekologicznych Unii Europejskiej, zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego i naturalnemu środowisku. W roku 2000 indywidualny import samochodów osobowych osiągnął poziom 210 tys. sztuk, import nowych samochodów ponad 187 tys. sztuk, podczas gdy produkcja krajowa tylko 290 tys. sztuk. Dynamika importu samochodów, któremu sprzyjają niskie cła i podatki, stale rośnie. Pomija się przy tym problem zanieczyszczenia środowiska oraz kosztów złomowania i przyszłej utylizacji. Możliwość sprowadzenia na polski obszar celny samochodów bez katalizatora, przy równoczesnym zakazie produkcji samochodów nie spełniających tego wymogu, Prezydium OPZZ uznaje za niedopuszczalną. Działania te stoją w sprzeczności z proeuropejskimi aspiracjami naszego kraju.
Prezydium OPZZ, obserwując negatywne zjawiska zachodzące na rynku motoryzacyjnym, domaga się od Rządu RP przyspieszenia działań na rzecz zwiększenia konkurencyjności produkowanych w Polsce samochodów. Szczególnie niepokojące jest wprowadzenie od 2002 roku, zgodnie z przyjętymi przez Polskę zobowiązaniami, zerowej stawki celnej na sprowadzane do kraju samochody. W opinii Prezydium OPZZ, okres ten powinien zostać wykorzystany na opracowanie i wdrożenie kompleksowych rozwiązań systemowych (podatkowych, finansowych i celnych) promujących sprzedaż nowych samochodów, jak również na podniesienie konkurencyjności polskich zakładów oraz na zachęcanie właścicieli pojazdów do korzystania z akcji złomowania. Dlatego też, Prezydium OPZZ żąda od sprawujących władzę egzekwowania i realizacji podpisanych umów, których stroną jest Rząd RP, opracowania i wdrożenia programu wspierającego rozwój polskich przedsiębiorstw branży motoryzacyjnej oraz szybkiego zakończenia prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie zakazu sprowadzania na polski obszar celny używanych samochodów osobowych i użytkowych, wyłączając bezcłowy import samochodów korzystających ze zwolnienia od cła na podstawie niektórych przepisów Kodeksu celnego. Niezbędne są również zmiany w zakresie zasad rejestracji importowanych pojazdów, szczegółowych badań technicznych oraz ubezpieczeń komunikacyjnych - podnoszących bezpieczeństwo oraz chroniących środowisko naturalne.
Domagamy się zdecydowanych i skutecznych działań Rządu mających na celu zahamowanie procesu degradacji przedsiębiorstw sektora motoryzacyjnego. Ostrzegamy, że ich brak spowoduje zdecydowaną reakcję związków zawodowych.

Prezydium OPZZ