W odpowiedzi na list z 11.08. br. znak: DP/W1-374/2000 w sprawie uwag do projektu zmiany ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych informuję, że od chwili otrzymania projektu przysługuje nam miesiąc czasu na jego zaopiniowanie. Warto wiedzieć, że są to postanowienia ustawy o związkach zawodowych. Termin ten biegnie dla nas od 17 sierpnia br.

Tym niemniej już obecnie możemy stwierdzić, że kategorycznie nie zgadzamy się na dopuszczenie do sprzedaży wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przede wszystkim brak jest przesłanek merytorycznych w postaci skutków finansowych dla budżetu państwa. Ponadto brak jest rzetelnych informacji dotyczących przyczyn zaległości składkowych i wynikających z tego ustaleń, co się stało ze środkami przeznaczonymi na składki oraz kto ponosi i jaką odpowiedzialność za ten stan rzeczy.

Brak jest też rozstrzygnięć o tym, którzy płatnicy będą zobowiązani do zapłacenia do ZUS zaległych i bieżących składek, jak też które wierzytelności ze względów społecznych i gospodarczych nie będą podlegały wykupowi i jaka zostanie w tych sprawach zastosowana procedura.

Propozycja delegacji ustawowej dla Rady Ministrów, która w drodze rozporządzenia miałaby uregulować kwestię szczegółowych warunków i trybu sprzedaży przedmiotowych wierzytelności, jest całkowicie nie trafiona, ponieważ funkcję wykonawczą rządu zmienia na funkcję jednocześnie stanowiącą i wykonującą prawo, co jest nie do przyjęcia zarówno ze względów społecznych, jak też jest niezgodne z duchem Konstytucji RP.

OPZZ uważa, że obowiązujące obecnie przepisy prawa są wystarczające do maksymalnego wyegzekwowania należności ZUS.

Należy jedynie uszczegółowić zasady postępowania dotyczące umorzenia wierzytelności nieściągalnych oraz określić źródła ich pokrycia w taki sposób, aby nie stracili teraz, ani w przyszłości, beneficjenci tego systemu.

Szanowny Panie Premierze

Zarząd Główny Związku Nauczycielstwa Polskiego wielokrotnie sygnalizował Panu i rządowi, że środki finansowe zagwarantowane w budżecie państwa na rok 2000 są niewystarczające na wdrożenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli, ustalonego przez parlament w ustawie Karta Nauczyciela.

Już na etapie prac nad tą ustawą wyrażaliśmy swój niepokój i zwracaliśmy uwagę na fakt, że nakłady na oświatę w roku rozpoczęcia reformy systemu edukacji są nieadekwatne do zadań.

W naszym stanowisku do budżetu na oświatę w roku 2000 zawarliśmy te obawy, o czym informowaliśmy Pana Premiera.

Rząd zapewniał nauczycieli i jednostki samorządów terytorialnych o tym, że wprowadzenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli przebiegać będzie rytmicznie i bezkolizyjnie, gdyż pieniądze w pełnym zakresie otrzymają samorządy w ramach subwencji oświatowej.

Rozbudzone nadzieje nauczycieli na polepszenie sytuacji materialnej ostudzono w momencie rozpoczęcia prac związanych z przygotowaniem regulaminów wynagradzania nauczycieli przez jednostki samorządów terytorialnych i analizowania budżetów organów prowadzących pod kątem możliwości zrealizowania zapisów ustawy.

Niedobory środków finansowych zaskoczyły MEN i samorządy. Okazało się, że bardzo trudno ustalić wielkość niezbędnych środków, a Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje wiarygodnymi wyliczeniami.

Pierwszego września nauczyciele rozpoczynają kolejny rok realizacji nowych zadań, związanych z prowadzaniem reformy systemu edukacji. Towarzyszy im gorzka świadomość, że zostali przez rząd oszukani i odnoszą wrażenie, że tak naprawdę nikomu nie zależy na rzetelnych wyliczeniach skutków wdrożenia nowego systemu wynagradzania, a rząd szuka rozpaczliwie rozwiązań, które złagodzą nieodpowiednie działania byłego ministra.

Związek Nauczycielstwa Polskiego stwierdza, że obecna sytuacja wokół płac nauczycieli w pełni uzasadnia przypuszczenia o niechętnym stosunku rządu do szybkiego wywiązania się z obietnic składanych środowiskom oświatowym i samorządowym. Świadczy o tym fakt podważania - w toku kolejnych dyskusji z reprezentacjami gmin i miast - ich wyliczeń, chociaż właśnie to oni wiedzą najlepiej, jacy nauczyciele są zatrudnieni na ich terenie i jakie zobowiązania ustawowe winni zrealizować. W takim kontekście odnosi się wrażenie, że rząd nie był przygotowany na wdrożenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli i liczył na to, że samorządy terytorialne zrealizują tę operację w większości ze środków własnych.

Zarysowujący się, w prowadzonych dyskusjach nad wielkością środków niezbędnych na nauczycielskie płace, podział na gminy lepsze i gorsze nie może być akceptowany i budzi zdumienie, że w ogóle podejmuje się próbę podzielenia środowiska samorządowego, gdyż brak środków na realizacje ustawowych zapisów Karty Nauczyciela odczuwają nie tylko środowiska wiejskie, lecz gminy miejskie i powiaty.

Związek Nauczycielstwa Polskiego stwierdza, że cierpliwość nauczycieli została wyczerpana. Zbyt długo byli oni "ćwiczeni" w pokornym przyjmowaniu obietnic ministrów, co do poprawy ich warunków materialnych i nakładaniu na nich coraz to nowych, niedopracowanych przez aparat urzędniczy pomysłów zmian w oświacie. Powstała sytuacja godzi w reformę, gdyż nie stwarza żadnej motywacji do podejmowania zwielokrotnionego wysiłku do realizacji nowych, trudnych zadań, jakie wytycza reforma, w warunkach odmiennych niż zakładano.

Powstała sytuacja z wdrożeniem nowego systemu wynagradzania nauczycieli skłania Związek Nauczycielstwa Polskiego do wyrażania poglądu, że zawód nauczyciela wymaga zapewnienia stabilizacji i rzetelnego umotywowania, co można osiągnąć przez określenie jego pozycji, jako pracownika państwowego. Umożliwia to obecny art. 30 ustawy Karta Nauczyciela, który zobowiązuje do zapewnienia przez państwo pełnych środków finansowych na wynagrodzenia nauczycieli. Wydaje się, że w toku prac porządkujących prawo oświatowe ta sprawa winna być wnikliwie rozpatrzona.

Ponadto Związek Nauczycielstwa Polskiego oczekuje, że ustawowe zapisy dotyczące wynagradzania nauczycieli będą realizowane w roku 2001, zgodnie z wcześniejszymi zapewnieniami Pana Premiera i podległego Panu ministra.

Nabrzmiałych problemów w oświacie jest tak wiele, że zwracamy się do Pana Premiera o osobiste spotkanie się z Prezydium Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego w możliwie krótkim czasie, gdyż skala niezadowolenia nauczycieli jest tak duża, że grozi to otwartym konfliktem.

Przekazujemy w załączeniu uchwałę Prezydium Zarządu Głównego ZNP z 24 sierpnia br. i liczymy na podjęcie działań, które będą satysfakcjonujące dla nauczycieli.