Pismo do Prezydenta RP w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją waloryzacji emerytur w 2012
Pan
Bronisław Komorowski
Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Prezydencie
Uprzejmie informuję Pana Prezydenta, że uchwalona 13 stycznia br. przez Sejm ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którą od marca br. wszyscy świadczeniobiorcy zostaną objęci tzw. waloryzacją kwotową, zbudziła duże niezadowolenie wśród emerytów i rencistów – członków związków zawodowych. Od momentu przekazania do konsultacji społecznych projektu ustawy do chwili obecnej do Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych wpływają setki listów, e-maili i telefonów od świadczeniobiorców, którzy proszą o podjęcie skutecznych działań, aby ustawa nie weszła w życie.
Nadawcy korespondencji, podobnie jak wielu ekspertów reprezentujących teorię i praktykę z zakresu prawa ubezpieczeniowego i konstytucyjnego, zwracają uwagę, że zdaniem ich ustawa została uchwalona z naruszeniem niektórych podstawowych zasad Konstytucji. Powyższą tezę argumentują nie tylko dotychczasową linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego, lecz także zwracają uwagę na niekonsekwencję działań rządu. Otóż bowiem w poprzedniej kadencji parlamentu rządząca obecnie koalicja odrzucała wszystkie poselskie projekty ustaw zakładające jednorazowe podwyższenie wszystkich świadczeń o dodatek pieniężny w tej samej wysokości. Opiniując te projekty ustaw, rząd uważał, że przyznanie takich dodatków jest sprzeczne Konstytucją oraz z podstawowymi zasadami przeprowadzonej reformy systemu emerytalnego i system ten psuje. Nie mieści się także w powszechnie przyjętym pojmowaniu sprawiedliwości społecznej sytuacja, aby taką samą kwotę podwyżki otrzymała przykładowo osoba mająca 5 i 50 letni okres zatrudnienia.
Podnoszony jest także wątek, że rząd po raz kolejny trudną sytuację finansową kraju „uzdrawia” kosztem najbiedniejszych warstw społeczeństwa. Ogólna kwota środków przeznaczona w ustawie budżetowej na podwyższenie świadczeń jest niższa od tej, jaką należałoby przeznaczyć na waloryzację przeprowadzoną według dotychczas obowiązujących zasad.
W tym kontekście często podnoszony jest pogląd, że rząd powinien uczciwie przekazać społeczeństwu informację, że z uwagi na kryzys gospodarczy i napiętą sytuację w finansach publicznych, w roku 2012 nie będzie waloryzacji emerytur i rent. Waloryzacja zostanie przeprowadzona w roku 2013 w oparciu o skumulowany za okres dwóch lat wskaźnik towarów i usług w gospodarstwach emeryckich, zwiększony, jak dotychczas, o 20% realnego wzrostu wynagrodzeń. Natomiast w roku bieżącym a konto przyszłorocznej waloryzacji świadczeniobiorcy otrzymują do rozliczenia zaliczkę w jednakowej wysokości.
Zwracana jest także uwaga, że mimo incydentalnego charakteru ustawy, która ma obowiązywać tylko w bieżącym roku, tworzy się niebezpieczny precedens. Może on skutkować w przyszłości analogicznymi rozwiązaniami. Ponadto skutki dokonanej podwyżki nie są jednorazowe, lecz rozłożone w czasie, ponieważ przedmiotowej waloryzacji ulega nie tylko samo świadczenie lecz także podstawa jego wymiaru.
Uprzejmie informuję Pana Prezydenta, że Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych w pełni podziela prezentowane wyżej stanowiska świadczeniobiorców.
Przekazując w załączeniu opinię z 22 grudnia 2011 r. do projektu ustawy, przekazaną Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, w imieniu Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych zwracam się do Pana Prezydenta o skorzystanie ze swoich uprawnień i zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z ustawą zasadniczą.
Z poważaniem
Przewodniczący OPZZ
Jan Guz
Warszawa, 19 stycznia 2012 r.
2012-01-19